Fundacja na Mauritiusie

Czym jest maurytyjska fundacja?

Maurytyjska fundacja jest autonomicznym podmiotem prawnym utworzonym na podstawie Foundations Act 2012. W odróżnieniu od trustu — który jest umową — fundacja posiada własną osobowość prawną. Może zawierać umowy, posiadać aktywa we własnym imieniu, wszczynać postępowania sądowe i angażować się w relacje z podmiotami trzecimi.

Fundacja jest ustanawiana przez założyciela, który wyposaża ją w majątek początkowy i określa jej cele w statucie. Fundacja nie ma akcjonariuszy ani kapitału zakładowego: jest zarządzana przez radę zgodnie z postanowieniami statutu i regulaminu.

Foundations Act czerpie z tradycji prawa cywilnego (Liechtenstein, Panama, Niderlandy), integrując się jednocześnie z maurytyjskim systemem prawnym. Ta hybrydowość sprawia, że maurytyjska fundacja jest instrumentem rozumianym i uznawanym zarówno w jurysdykcjach prawa zwyczajowego, jak i prawa cywilnego — co stanowi istotną przewagę nad trustem, którego uznanie w krajach prawa cywilnego może być niepewne.

Fundacja musi być zarejestrowana w Registrar of Foundations na Mauritiusie. Jeżeli jej działalność podlega regulacji FSC, mogą być wymagane dodatkowe licencje.

Zastosowania maurytyjskiej fundacji

Strukturyzacja majątkowa

Fundacja umożliwia konsolidację majątku rodzinnego w odrębnym podmiocie prawnym, z jasnym ładem korporacyjnym i zdefiniowanymi zasadami dystrybucji. Założyciel może przewidzieć mechanizmy ochrony dla małoletnich lub wymagających szczególnej opieki beneficjentów, warunki dostępu związane z wiekiem, edukacją lub innymi kryteriami, oraz klauzule rewizyjne umożliwiające dostosowanie struktury do zmieniających się okoliczności.

Planowanie sukcesji

Fundacja oferuje alternatywę dla testamentów i tradycyjnych mechanizmów sukcesji, szczególnie dla przedsiębiorców, którzy ustanowili swoją rezydencję podatkową na Mauritiusie. Aktywa posiadane przez fundację nie wchodzą w skład majątku założyciela zgodnie z prawem sukcesyjnym Mauritiusa, co pozwala uniknąć procedur spadkowych i potencjalnych sporów między spadkobiercami. Prawo maurytyjskie nie przewiduje przepisów o zachowku dla aktywów posiadanych przez fundację ustanowioną na podstawie Foundations Act.

Struktura holdingowa

Fundacja może służyć jako wehikuł holdingowy na szczycie struktury grupy, jako uzupełnienie lub zamiast spółki maurytyjskiej. Przy braku akcjonariuszy, fundacja eliminuje ryzyko niekontrolowanego przeniesienia udziałów i zapewnia ciągłość zarządzania niezależną od osobistych okoliczności założyciela. Zastosowanie to jest istotne dla grup rodzinnych pragnących utrwalić swoją strukturę poza pokoleniem założycielskim.

Strukturyzowana filantropia

Fundacja dobroczynna oferuje profesjonalne ramy dla działalności filantropijnej: wstępne wyposażenie, polityka inwestycyjna majątku, procedury alokacji finansowania, monitoring wspieranych projektów oraz raportowanie dla interesariuszy. Fundacja może otrzymywać dodatkowe darowizny i akumulować majątek przeznaczony do trwałego finansowania swojej misji.

Kolekcje sztuki i dobra kulturalne

Fundacja jest wehikułem odpowiednim do posiadania i zarządzania kolekcjami sztuki, archiwami i dobrami kulturalnymi. Zapewnia konserwację, zarządzanie i potencjalną ekspozycję dzieł, organizując ich przekazanie przyszłym pokoleniom. Osobowość prawna fundacji ułatwia transakcje, wypożyczenia między instytucjami i uczestnictwo w aukcjach.

Zarządzanie fundacją

Zarządzanie fundacją opiera się na kilku podmiotach, których role i uprawnienia są zdefiniowane przez Foundations Act i dokumenty konstytucyjne fundacji.

Założyciel

Założyciel jest osobą, która ustanawia fundację i nadaje jej majątek początkowy. Sporządza (lub zleca sporządzenie) statut i regulamin. Założyciel może zastrzec sobie określone uprawnienia: mianowanie i odwoływanie członków rady, zmianę statutu i regulaminu, dodawanie lub usuwanie beneficjentów, a nawet rozwiązanie fundacji. Zakres zastrzeżonych uprawnień jest zdefiniowany w statucie i musi być spójny z celami majątkowymi i podatkowymi struktury.

Rada

Rada jest organem zarządzającym fundacji, odpowiedzialnym za zarządzanie aktywami i realizację celów zdefiniowanych w statucie. Musi składać się z co najmniej jednego członka. Członkowie rady są mianowani zgodnie z postanowieniami statutu i regulaminu. Podlegają obowiązkom powierniczym wobec fundacji i jej beneficjentów.

Kurator

Kurator jest osobą opcjonalną wyznaczoną do nadzoru nad działaniami rady i ochrony interesów beneficjentów. Może posiadać prawo weta w odniesieniu do określonych decyzji rady, prawo do otrzymywania informacji oraz możliwość zwrócenia się do sądu w przypadku niewywiązania się rady z obowiązków. Wyznaczenie kuratora jest szczególnie zalecane, gdy założyciel nie jest już w stanie wykonywać swoich zastrzeżonych uprawnień.

Statut i regulamin

Statut jest podstawowym dokumentem konstytucyjnym fundacji. Określa nazwę, siedzibę, cele, uprawnienia rady oraz warunki zmiany lub rozwiązania. Statut jest dokumentem publicznym, złożonym w Registrar.

Regulamin uzupełnia statut o szczegółowe postanowienia: identyfikację beneficjentów, warunki i sposób dystrybucji, wewnętrzne zasady zarządzania, zastrzeżone uprawnienia założyciela. Regulamin jest dokumentem poufnym, niezłożonym w Registrar.

Fundacja czy trust: co wybrać?

Wybór między fundacją a trustem zależy od celów majątkowych, zaangażowanych jurysdykcji i preferencji założyciela. Poniżej przedstawiamy porównanie głównych cech.